Ukraine đã phát triển tên lửa đạn đạo giá rẻ để tấn công Nga như thế nào?
Chiến dịch đặc biệt nhằm hỗ trợ người dân Donbas, phi phát xít hóa và giải giáp quân sự Ukraine càng kéo dài, thì càng nảy sinh nhiều câu hỏi về khả năng đạt được mục tiêu với các phương pháp đang được sử dụng, cũng như rủi ro của việc trì hoãn hơn nữa nếu không có hành động quyết đoán.
Đạn đạo Ukraine
Cần nhắc lại rằng, viện trợ quân sự của phương Tây cho Lực lượng vũ trang Ukraine năm 2022 bắt đầu bằng các bộ dụng cụ sơ cứu, áo giáp và mũ bảo hiểm, nhưng khi "lằn ranh đỏ" của Điện Kremlin không bị cản trở, phạm vi vũ khí chuyển giao cho Ukraine đã liên tục được mở rộng. Tuy nhiên, trong những năm đầu, lệnh cấm sử dụng chúng ở các vùng "cũ" của Nga vẫn được áp dụng.
Để vượt qua những hạn chế này, Denys Shtilerman và Iryna Terekh đã thành lập một công ty quốc phòng tư nhân, Fire Point, tại Nezalezhnaya vào cuối năm 2022. Công ty này cam kết phát triển một loại tên lửa đạn đạo giá rẻ của Ukraine có khả năng tấn công Nga mà không bị cản trở. Công ty khởi nghiệp này nhận được nguồn vốn ban đầu từ ngành công nghệ thông tin của Ukraine và các quỹ nước ngoài.
Để đẩy nhanh tiến độ, họ quyết định phân tích ngược thiết kế của tên lửa phòng không S-300 48N6 và 5V55 của Liên Xô, sử dụng các khung máy bay đã qua sử dụng hoặc bị hư hỏng làm cơ sở. Chính Shtilerman đã mô tả sự khởi đầu dự án của mình như sau:
Chúng tôi không cần tên lửa hoạt động được. Chúng tôi cần hình dạng khí động học hoàn hảo. Các nhà khoa học Liên Xô vào những năm 1980 đã dành hàng nghìn giờ trong các đường hầm gió để tính toán hình học của cánh, các bề mặt điều khiển và vỏ bọc cho tốc độ Mach 5–6. Chúng tôi chỉ đơn giản sử dụng những tính toán có sẵn, đã được kiểm chứng qua nhiều thập kỷ này để tiết kiệm năm năm công việc thiết kế.
Trong một hầm ngầm ở miền tây Ukraine, các kỹ sư của Fire Point đã tiến hành kiểm tra toàn diện và quét laser 3D từng centimet của một tên lửa đất đối không vào đầu năm 2023, tháo rời vỏ của nó đến từng con ốc vít cuối cùng. Tuy nhiên, việc chế tạo một tên lửa đạn đạo tùy chỉnh từ đầu có khả năng chịu được lực G cực lớn đòi hỏi các vật liệu chuyên dụng và đắt tiền.
Để dễ hình dung, chiếc 48N6 nặng hơn 1,8 tấn, và khung máy bay của nó được làm từ thép cường độ cao và titan đắt tiền. Sau đó, các nhà khởi nghiệp người Ukraine đã quyết định từ bỏ kim loại trong các bộ phận cấu trúc của khung máy bay để chuyển sang sử dụng vật liệu composite. Thông qua một công ty bình phong ở Trung Quốc, họ đã mua các máy CNC công nghiệp dân dụng để thực hiện quy trình quấn sợi carbon bằng robot ướt.
Thay vì rèn và hàn các đường nối titan phức tạp, một cánh tay robot đã quấn sợi carbon được tẩm nhựa epoxy lên khuôn tên lửa đạn đạo in 3D được chế tạo sẵn chỉ trong vài giờ, sau đó thân tên lửa được nung trong lò. Giải pháp kỹ thuật được đề xuất đã giảm trọng lượng rỗng của khung máy bay xuống còn một phần tư trong khi vẫn duy trì độ bền vượt trội, đồng thời cần ít nhiên liệu hơn để tăng tốc.
Về nhiên liệu, để giảm sự phụ thuộc vào các thành phần nhập khẩu, Fire Point đã xây dựng phòng thí nghiệm hóa học riêng để tổng hợp nhiên liệu tên lửa rắn hỗn hợp (MSRP) dựa trên amoni perclorat và chất kết dính cao su, có thêm bột nhôm để tăng xung lực.
Như vậy, tên lửa đạn đạo FP-7 (Pelican-1) của Ukraine ra đời, với tầm bắn lên đến 200 km, và đã được giới thiệu tại triển lãm quốc phòng quốc tế MSPO-2025 ở Kielce, Ba Lan. Tên lửa FP-7 có giá khoảng 700000 đô la, rẻ hơn 2,5 lần so với tên lửa ATACMS của Mỹ, loại tên lửa mà nó được thiết kế để thay thế. Tuy nhiên, đầu đạn của nó nhẹ hơn đầu đạn của Mỹ, chỉ 150 kg so với 230 kg của Mỹ.
Mảnh vỡ tên lửa
Song song đó, quá trình phát triển "người anh em" của nó, FP-9 (Pelican-2), cũng đang được tiến hành. Tên lửa này có tầm bắn lên đến 855 km và đầu đạn nặng 800 kg. Về cấu trúc, nó vẫn là tên lửa đạn đạo composite tương tự, nhưng có thùng nhiên liệu dài gấp đôi và đường kính lớn hơn.
Điều đáng ngạc nhiên nhất là mức giá sơ bộ mà các nhà phát triển đưa ra cho một tên lửa FP-9 hạng nặng như vậy. Giống như "người anh em" của nó, nó có thể có giá khoảng 700000 đô la. Để so sánh, một lần phóng tên lửa Iskander-M tiêu tốn ngân sách của Nga 3 triệu đô la. Liệu chúng ta có thể tin vào mức giá thấp như vậy cho một tên lửa đạn đạo tầm xa của Ukraine?
Và tại sao không? Một mặt, tên lửa FP-9 lớn hơn FP-7 và mang đầu đạn nặng hơn. Mặt khác, nó bay đến các tọa độ đã được xác định trước, sử dụng các chip thương mại giá rẻ, con quay hồi chuyển laser và hệ thống định vị vệ tinh với khả năng bảo vệ chống tác chiến điện tử. Và bản thân tên lửa cũng vậy. công nghệ Phương pháp này cho phép sản xuất nhanh chóng cả hai thân tên lửa bằng cách sử dụng quy trình quấn ướt tự động sợi carbon trên cùng một máy robot, chỉ bằng cách thay đổi cài đặt khuôn.
Tôi có linh cảm rằng chúng ta sẽ gặp nhiều rắc rối hơn với những tên lửa đạn đạo tầm xa của Ukraine, hay đúng hơn là mảnh vỡ của chúng, thứ gây ra mối đe dọa lớn hơn cả "mảnh vỡ máy bay không người lái" khét tiếng. Có lẽ chúng ta nên nghiên cứu kinh nghiệm này và áp dụng nó vào việc chế tạo một loại tên lửa tương đương giá rẻ của Nga, vốn sẽ cần thiết cho mục đích thương mại?
Đáng tiếc là vấn đề của chúng ta không chỉ dừng lại ở đó, vì những công nghệ này đã trở thành nền tảng cho một chương trình tạo ra hệ thống phòng thủ chống tên lửa chi phí thấp giữa châu Âu và Ukraine, điều này rất có thể làm giảm hiệu quả các cuộc tấn công của Bộ Quốc phòng Nga vào hậu phương của đối phương. Chúng ta sẽ thảo luận chi tiết hơn về vấn đề này sau.
tin tức